Нөхөр нь хиагт руу яваад ирэхэд эхнэр нь хэнээс ч юм жирэмсэн болжээ...Төлөгт үзүүлтэл хүнээс биш…

1923 оны өвөл Заан Тэрэлжийн хавиар нутаглаж байсан Гэлэг гэдэг эр эхнэртэйгээ айлын ганц гэр болон өвөлжиж байжээ. Хоёулаа ханилаад хэдэн жил болсон ч хүүхэдгүй, эхнэр нь үе үе “Нэг үртэй болчихвол энэ гэр арай өөр болохсон” гэж санаа алдахад Гэлэг “Болох цагтаа болно доо, юундаа яардаг юм” гээд өнгөрөөдөг байв. Тэр өвөл цас бага, жавар чанга байсан бөгөөд нэг өглөө Гэлэг хэдэн адуугаа танил айлд захиж үлдээгээд арилжаа наймааны ажлаар Хиагт орохоор морджээ. Явахынхаа өмнө эхнэртээ “Удаад сар гаруй болж магадгүй, орой үдэш ганцаараа хол битгий яваарай” гэж захиад гарсан гэдэг.

Гэлэг Хиагтад бодсоноосоо удаж, хаврын урь орохтой зэрэгцэн гэрийн зүг буцсан бөгөөд гэртээ ирсэн эхний оройдоо эхнэрийнхээ нэг л өөр болсныг анзаарчээ. Нүүр нь цайж, хоолны үнэр авах төдийд дотор нь муухайрч, өглөө бүр гадаа гарч бөөлжөөд байхаар нь Гэлэг эхэндээ ходоод гэдэс нь хямарсан юм болов уу гэж бодсон байна. Гэтэл хэд хоногийн дараа эхнэр нь өөрөө дээлнийхээ хормойг базлан сууж байгаад “Чамд нэг юм хэлэх хэрэгтэй байна, би хөл хүнд болсон бололтой” гэхэд Гэлэг хэсэг дуугарсангүй. Эцэст нь “Би хэдэн сар гэрт байгаагүй хүн шүү дээ, тэгээд энэ хүүхэд хаанаас гараад ирэв?” гэж асуухад эхнэрийнх нь царай тэр дороо хувирчээ.

Эхнэр нь уйлж эхлээд “Би чамаас өөр эртэй дэр нийлээгүй, худлаа хэлж байвал энэ голомт намайг өршөөхгүй байг” гэж тангарагласан ч Гэлэгийн эргэлзээ арилсангүй. Тэр орой хоёул бараг юм ярилгүй хоносон бөгөөд шөнө дунд эхнэр нь сэрээд хоймор өөд хэсэг ширтсэнээ “Чи сая гэрийн тооноор гэрэл орохыг харав уу?” гэж асуужээ. Гэлэг уур нь хүрч “Юун гэрэл, сар ч гараагүй байна, унт” гэж хэлсэн боловч эхнэр нь тоононоос нүдээ салгалгүй хэсэг хэвтсэн байна. Өглөө нь гэрийн баруун талаар адуу малын мөрөөс өөр юмгүй атлаа нохой нь яг хүн ирээд буцсан мэт үнэр авч хэсэг эргэлдсэн гэдэг.

Гэлэг эхнэрээ сэжиглэж эхэлсэн ч нэг талдаа учрыг нь олохыг хүсээд ойр хавийн айлуудаар сураг тавьжээ. Хачирхалтай нь эхнэрийнх нь эцэг, эх төдийгүй саахалт айлууд хүртэл “Чамайг явснаас хойш танайхаар эр хүн ирж хонож байхыг лав хараагүй, эхнэр чинь ихэнхдээ манайхаар орж гардаг байсан” гэж нэгэн дуугаар хэлсэн байна. Нэг хөгшин эмгэн бүр “Нэг шөнө танай гэрийн тооно шарлаад байхаар нь гал алдчихав уу гээд очих гэсэн чинь танай нохой намайг ойртуулаагүй” гэж ярьсан нь Гэлэгийн санаанд үлджээ. Тэгсэн атлаа эхнэрээс нь тэр шөнийн тухай асуухад “Мэдэхгүй ээ, нэг л их унтсан санагддаг” гэхээс өөр юм хэлсэнгүй.

Эцэст нь Гэлэг “Ингэж бие биеэ хардаад суугаад байлтай биш” гээд эхнэрээ дагуулан хүрээ орж, номтой гэгддэг хүмүүст үзүүлэхээр шийджээ. Тэд хэд хоног явж хүрээнд ирээд хүмүүсийн зааснаар баруун хүрээний нэгэн гавж лам дээр очиход өвгөн лам эхнэрийнх нь царайг удаан харснаа шууд юм хэлсэнгүй. Хэсэг суусны дараа Гэлэг тэсэлгүй “Лам аа, би эзгүй олон сар болсон, гэтэл эхнэр жирэмсэн болчихсон байна, үнэн учрыг нь л мэдмээр байна” гэхэд лам өмнөө байсан эрхиэ тавьжээ. Тэгээд эхнэрээс нь хэдэн зүйл асууж, төлөг буулгаснаа нэлээд удаан чимээгүй суусны эцэст...