АХ МИНЬ 23 ЖИЛИЙН ӨМНӨ НАМАЙГ АЛАХ ГЭЖ ОРОЛДСОН. ХАРИН ТҮҮНИЙГ ОРШУУЛАХ ӨДӨР БИ ӨӨРӨӨСӨӨ ИЧИЖ ҮХЭХ ШАХСАН ЮМ…

АХ МИНЬ 23 ЖИЛИЙН ӨМНӨ НАМАЙГ АЛАХ ГЭЖ ОРОЛДСОН. ХАРИН ТҮҮНИЙГ ОРШУУЛАХ ӨДӨР БИ ӨӨРӨӨСӨӨ ИЧИЖ ҮХЭХ ШАХСАН ЮМ…
Би төрсөн ахынхаа оршуулгад очихдоо нэг ч нулимс унагахгүй гэж өөртөө амласан байлаа. Учир нь тэр хүн хорин гурван жилийн өмнө миний хоолойг хоёр гараараа боож, амийг минь хөнөөх шахсан төдийгүй ээжийг минь алсан хэргээр шоронд суусан хүн юм. Би түүнийг үхсэн тухай сонсоод харамсаагүй, харин ч хорвоо дээр дахиж нүүрийг нь харахгүй болсондоо тайвширсан. Гэвч авсыг нь нүхэнд буулгахын өмнөхөн үл таних нэгэн эмэгтэй олны дундаас гарч ирээд, “Та нар энэ хүнийг юунд буруутгаж байгаагаа үнэхээр мэдэж байгаа юм уу?” хэмээн хашхирсан юм. Тэр эмэгтэйг хараад миний дэргэд зогсож байсан аав гэнэт цонхийж, “Идэр ээ, машиндаа суу, яг одоо явъя” гэж чичирсэн хоолойгоор хэлсэн билээ.
Би аавыгаа тэгтлээ айж байхыг амьдралдаа анх удаа харсан юм. Эмэгтэй харин бидэн рүү дөхөж ирээд, “Чи Идэрмөнх мөн үү, хүү минь, ах чинь чамд нэг зүйлийг хэлэх гэж хорин гурван жил хүлээсэн юм шүү дээ” гэж хэллээ. Би түүний үгийг сонсохыг хүсээгүй ч тэр миний гарт хуучин, шарласан дугтуй атгуулж, дотор нь ахын минь өөрийн гараар бичсэн захидал байгааг хэлэв. Аав дугтуйг булааж авах гэж гараа сунгахад эмэгтэй түүний бугуйнаас барьж, “Лхагважав аа, та энэ удаа ядаж хүүдээ өөрөөр нь шийдэх боломж олгооч” хэмээн намуухан боловч хатуу хэлсэн юм. Тэр мөчид би хорин гурван жилийн турш үнэн гэж итгэж ирсэн бүх зүйл минь худал байж магадгүйг анх удаа мэдэрсэн билээ.
Намайг Идэрмөнх гэдэг, 2019 онд би гучин таван настай, эхнэр хоёр хүүхдийн хамт хотод амьдардаг байлаа. Харин миний төрсөн ах Сайнбилэг дөчин нэгэн насандаа, хөдөөний нэгэн жижиг байшинд ганцаараа нас барсан юм. Бид хоёр нэг эхийн хэвлийгээс төрсөн ч сүүлийн хорин гурван жил ах дүүс шиг амьдраагүй, тэр байтугай нэг ширээний ард сууж үзээгүй хүмүүс байв. Учир нь намайг арван хоёртой байхад ах минь миний хоолойг боож алах гэж оролдсон, тэр шөнө ээж маань ч амь үрэгдсэн билээ. Би энэ бүхнийг өөрийн нүдээр харсан, өөрийн биеэр туулсан гэж итгэж ирсэн учраас ахыг минь өмөөрсөн хэн бүхнийг үзэн яддаг байлаа.
1996 оны намар манайх аймгийн төвөөс зайдуу, хуучин нэгдлийн малын хашааны дэргэдэх хоёр өрөө модон байшинд амьдардаг байв. Аав Лхагважав дөчин гурван настай, урьд нь нэгдлийн тракторчин явсан, нэгдэл тарснаас хойш тогтсон ажилгүй, архи уухаараа гэрийнхнээ айлгадаг хүн байсан юм. Ээж Удвалмаа гучин есөн настай, сумын сургуулийн гал тогоонд ажилладаг, цалингаа авахаараа эхлээд бид хоёрт гутал хувцас авч өгдөг даруухан эмэгтэй байлаа. Ах Сайнбилэг арван найман настай, сургуулиа төгсөөд сумын засварын газарт ажиллаж, олсон мөнгөнийхөө ихэнхийг ээжид өгдөг байсан. Харин би арван хоёр настай, ахынхаа араас сүүдэр шиг дагаж, түүн шиг том болохыг мөрөөддөг хүүхэд байв.
Ах минь надад хэзээ ч гар хүрч байгаагүй, харин ч аавын уур хүрэх болгонд намайг ардаа оруулан хамгаалдаг байсан юм. Нэг удаа аав намайг түлээ хагалсангүй гэж загнахад ах өөрөө хагалчхаад, “Би хийлгээгүй юм, хүүхдийг битгий загна” гэж хэлж байсныг одоо ч санадаг. Өвлийн хүйтэнд миний гутал цоороход ах өөрийнхөө шинэ гутлыг зарж, надад эсгий дотортой гутал авч өгсөн удаатай. Тэр үед би ахыг дэлхий дээрх хамгийн хүчтэй, хамгийн сайн хүн гэж боддог байлаа. Гэвч нэгэн шөнийн дараа тэр бүх дурсамж айдас, үзэн ядалтаар солигдсон юм.
Тэр явдал аравдугаар сарын сүүлчийн нэгэн орой болсон бөгөөд гадаа цас бударч, салхи байшингийн дээврийг тачигнуулж байв. Ээж оройн хоолондоо гурилтай шөл хийж, ах бид хоёр гал тогооны жижиг ширээний ард сууж байтал аав согтуу орж ирсэн. Тэр өдөр аав хаанаас ч юм мөнгө олж, хэдэн хүнтэй архи уусан бололтой, нүд нь улайж, дээлнийх нь энгэр задгай байлаа. Ээж түүнд хоол аягалж өгөхөд аав аягыг түлхэн унагааж, гэрт хадгалсан мөнгө хаана байгааг асууж эхэлсэн. Ээж юу ч хэлэлгүй аяганы хагархай түүхэд ах босож, намайг нөгөө өрөөнд орж унт гэж шивнэсэн юм.
Би орондоо орсон ч унтаж чадсангүй, учир нь нөгөө өрөөнөөс аавын чанга дуу, ээжийн уйлах чимээ сонсогдсоор байв. Хэсэг хугацааны дараа ахын дуу гарч, “Аав аа, одоо боль, ээжийг битгий оролд” гэж хэлэхийг сонслоо. Тэгтэл ширээ сандал унах чимээ гарч, ээж нэг удаа чангаар орилсон юм. Би айсандаа хөнжлөө толгой дээгүүрээ нөмөрсөн боловч удалгүй ээжийгээ дуудах гэсэндээ босож, өрөөний хаалга руу очив. Тэр мөчөөс хойших үйл явдлыг би хорин гурван жилийн турш нэг л янзаар санаж ирсэн билээ.
Хаалгаа нээхэд ээж шалан дээр хэвтэж, ах миний өөдөөс яаран ирж байсныг санаж байна. Түүний цамцны ханцуй цус болсон, нүүр нь аймшигтай хувирч, над руу хоёр гараа сунгасан байлаа. Дараагийн агшинд хүзүүн дээр минь хүчтэй даралт мэдрэгдэж, амьсгаа авч чадахаа больсон юм. Би ахынхаа нүүрийг маш ойроос харж, гараас нь мултрах гэж оролдсон боловч чадсангүй. Тэгээд чихэнд нэгэн бүдэг дуу сонсогдож, нүдний өмнө харанхуйлснаас цааш юу ч санадаггүй.
Гэвч ахын минь оршуулгад ирсэн тэр эмэгтэй хорин гурван жилийн турш миний мэдээгүй явсан нэгэн аймшигтай үнэнийг хэлэхээр ирсэн байжээ…